domingo, 24 de enero de 2016

Presidente Quinteiro

Antonio Quinteiro fala da súa aposta polo Compos no Foro "SD Empresarial"

   O apelido materno é Canedo. Como se acechase alonga sombra do antigo presidente. Colleu o equipo nas catacumbas da lei concursal e refundouno. “O Campus Stellae non tiña estructura de clube. Recuperamos o nome e o patrimonio do Compos, os seus trofeos”. Aínda que atopou sopresas desagradables “Non esperaba as débedas ocultas que había ahí. Os xogadores levaban sete meses sen cobrar; só o fixeran os tres primeiros”.


   “Queríamos recuperar a ilusión da cidade”. Pero tras dous ascensos para afastarse de Preferente aínda son poucos os fieis en San Lázaro. Láiase pola pouca concorrencia. “Ó Depor a afección non lle deu a espalda cando baixou. Ó Celta lle custou recuperar a súa masa social. Aquí será porque hai frío aí arriba”. En troques “sempre recibimos un cariño cando imos por aí fora; e o que nos falta na casa”.

   “Compromiso, traballo e dedicación. Hai que durmir menos horas pero da satisfacción”.  Tivo que deixar de xogar ó fútbol. “Ata os 47 anos o facía duas veces por semana” afirma o que fora xogador das categorías inferiores do Compos.  Os que fan deporte adquiren uns valores especiais; estes “loitan por un obxectivo e esa intensidade se transmite a nivel empresarial”. El é proactivo por narureza. “Se teño unha avaría na casa e non poden vir, collo a ferramenta e o fago eu”.   “Son decidido, competitivo e me gustan os retos".
   Este ano a situación deportiva necesita dun pulo. “Os 90 minutos deportivos se convirten en sufrimento”. É quen de confesar o seu debe. “Non renovar a Fredi o ano pasado aínda que non gañábamos fora da casa”. O adestrador escoita hierático nas últimas ringleiras xunto aos seus pupilos.



  “No partido de homenaxe a Angrois non conseguimos resposta do Dépor pero desde a chegada de Tino estamos máis cercanos. Temos que ser o fillo consentido do Celta e Dépor”. A lo menos esa amizade xa logrou os primeiros froitos. Conseguiuse a cesión do prometedor Bicho.

viernes, 22 de enero de 2016

Con Tino


O Presidente do Dépor fala do seu éxito empresarial
 e da súa paixón no Coloquio SD Empresarial (20-1-2016)

   “Teño título de entrenador de baloncesto nacional. Pode chamarme o Obradoiro aínda que Moncho é un míster fantástico”. Foi seleccionador galego en infantiles e cadetes e do Ribeira en Segunda División Nacional. “Unha experiencia e unha escola para saber manexar grupos”.

   “Vou ó fúbol desde neno”pero “son máis do Dépor que do fútbol”. Lembra ver xogar ao equipo do seus amores contra o Burgos de Juanito.  Só baixou a Balaídos para ir a ver o Dépor. Cando pretendía velo amistoso entre España e Alemaña nunha noite de chuvieira pinchou unha roda.  No 94 tivo mellor sorte; coñeceu alí a súa esposa nun aburrido derbi sen tantos. 

 

 

   Con Lendoiro se acadaron os maiores éxitos deportivos pero se multiplicou a débeda. Hai xusto dous anos colleu o Dépor en segunda. Ía segundo clasificado tralo Sporting que non acadou o ascenso. Fixo a auditoría en Garrigues. Ó borde do abismo. “Non quería levar os documentos no coche por si tiña un accidente e os veían”. Gracias ó contacto con Jaume Roures, a primera vez por burofax, conseguiu o capital semente.  Agradece o apoio do presidente Feijoo, Carlos Negreira ou Juan Juncal. Considera a Carlos Mouriño un amigo de verdade que lle deu bos consellos;  “non hai que deixarse levar pola euforia ou a desgraza senón pensar no proxecto”.

   Cando foron a xogar á Condomina en setembro tiñan as contas embargadas e, aínda por riba, perderon un a cero co Murcia. Debutaron ó ano seguinte na Liga BBVA en Granada e caeron dous a un. “O día antes non tiñamos cinco fichas”.

   “Nun clube como o noso é imposible facer longos contratos”sen que haia máis cláusulas por obxectivos. Xa desapereceu o fútbol no que lle das ó de seguridade “cincuenta pesos ó acabar o partido”sen que teña a formación axeitada. “Na Liga de Fútbol Profesional ninguén te bota unha man. Non hai que pagar os soldos por medio dos axentes; se te pillan estás morto”.

   “Como empresario sempre estiven no lado claro”. As contas van cadrando.“O ano pasado foi o de maior beneficio de toda a historia e este ano o superaremos”. Uns once millóns de euros. “Desde que cheguei todo o mundo cobra o día 28”. Non lle importa perder amigos por non regalar invitacións.“Temos dous para cada conselleiro,incluido eu,e o último día llas din a Lucas”.

   O Dépor é unha “empresa de sentimentos” como lle gusta dicir a Luis Fernández Somoza. Por iso hai xente que é soterrada ou se casa en Segovia coa bufanda do clube herculino.

 “O sufrimento do Camp Nou valeu a pena”. Os resultados deportivos van moi relacionados co orzamento. Son moi raras as excepcións.“Quedamos o dezaseis e eramos o dezasete en cartos”.

   Sempre viaxa co equipo.“No descanso se imos gañando estou desexando que acabe”.O único encontro tranquilo foi a victoria ante o Espanyol. Pero trala manciña do Madrid e a decepción do Mirandés o día seguinte “fun ás dez para cama”. Contra a Real preferiu tomar repouso. “Así puden berrar na casa”.   Nos partidos non é o mellor intre para facer negocios. “Nas comidas de equipo os presidentes somos supercompetitivos”.

   A Altia “lle dedica menos tempo que antes”polo Dépor. Montou a empresa no 94 e ata hoxe ningún se quixo marchar da súa beira.  Os primeiros cincuenta enxeñeiros acudiron a súa voda. “Creo pouco no hiperliderado. Gústame delegar. Hai que saber captalo talento e ilusionalo”.

      O empresario tamén patrocina ó Ural, Liceo e ó Basquet Coruña. Quedan tres longos anos de mandato no Dépor.O único erro que asume foi a súa xestión do acontecido no Manzanares.


 

jueves, 21 de enero de 2016

El Cine Realista

*Reflexiones extraídas de la conferencia de
Gracia Querejeta en el Ciclo Nexos. (16-1-16)


   Pertenece a la generación del 90. Fue directora de la ECAM, una escuela de cine madrileña, durante tres años. En el último curso solo entraban seis personas pues “hacían una criba de la leche”. Y a ese escalón solo saltaron tres chicas y no se fomentaba el sexismo. “Las mujeres se han dedicado más al montaje y a la fotografía. Es difícil conciliar la vida familiar si eres directora. Me matarán las feministas. Alejandro Amenávar cobra mucho más que yo, no porque sea hombre sino por su caché”.

  La estudiosa de Historia Antigua en la Complutense dio unas pinceladas de la aurora del séptimo arte. Primero apareció el documental. La mejora de la técnica,que las cámaras puedan moverse, y que las pelis puedan ser más largas, llegar a los 11 minutos, hicieron posible la ficción. El avance tecnológico es constante. “He visto los primeros magnetoscopios para rodar y pesaban 500 kilos y eso era lo menos operativo que hay pero hace 35 ó 40 años nos parecía la leche”.El cine es arte contemporáneo. Pero también industria porque a diferencia de la escultura necesitas gran cantidad de dinero.

   Los americanos tras el crack del 29 y la gente tirándose por las ventanas empezaron a hacer cine que analizaba lo que le sucedía a la clase media.

   El realismo social se desarrolla aquí sobre todo en los 50 y principios de los 60. Pensemos en las obras cumbres de Berlanga como Bienvenido míster Marshall, Plácido o El Verdugo. Utilizaba la vis cómica para enmascarar el franquismo. Buñuel hizo un documental sobre las Hurdes donde se centra en gente deforme y sin alto grado de desarrollo. De Carlos Saura tanto sus inicios como su etapa posterior; La Caza al principio se llamó La caza del conejo y el censor no lo permitió. Su padre Elías, que venía de provincias, San Sebastián, no lo podía entender.

   Las películas de los setenta asociadas a las drogas y cintas de los ochenta como El Vaquilla o La Estanquera de Vallecas son cine social. También Barrio y los Lunes al Sol de Fernando León de Aranoa. Esta última parece casi un documental y es pura ficción.“Coloca a los personajes para que la narración avance”.


   El cine de ficción aúna elementos no reales que pasan por una coctelera pero que han de parecer reales. Pero no surge por generación espontánea de la nada. “Interaccionamos con los demás en este Planeta que nos estamos cargando. Hay retazos de la realidad, tal cual es”. La ficción es el arte del engaño. “No hay nada más espantoso que no creértelo, es incluso peor que que no te guste”. Se ruedan unos dos mil cortos al año en España así que ya está prácticamente todo contado.  Por lo que lo “importante es como se cuenta”.

   Las artes se mezclan. Por ejemplo, en la escena teatral se emplean técnicas audiovisuales como parte del espectáculo.  Gracia hizo uso de técnicas del documental en sus ficciones. “ En Felices 140 los actores hablan a cámara y al principio no se sabe por qué".

   “Maribel es malísima, irresponsable en el rodaje” bromea al referirse a su actriz fetiche. Eduard Fernández es contenido, callado, estudia muy bien su papel. “Necesita un par de jornadas para fiarse. No es el pelmazo que te hace mil preguntas”. Hay algunos actores con los que trabajó y no lo volvería a hacer “pero eso no lo voy a contar”.

martes, 19 de enero de 2016

Zz


Ejercicio de Deceleración narrativa


Me quité el vaquero y se cayeron las llaves.
Desabroché la camisa. Había puesto mal un botón. No es la primera vez.
Dudé si quitar los calcetines.  Mejor no.
Vestí el pijama de Toy Story.
Cerré la puerta. Un canuto de papel higiénico impide que se abra.
Puse el flexo a reposar.
Me acosté. Añoré que me arropara.
En el colchón cabían tres. Ya que nadie me veía hice sitio a Trompi.












La puñetera sábana estaba suelta a los pies. ¡Qué rabia!
Así no puedo descansar. La pereza me mandó quietud.
Uno de los muelles del colchón me convertía en faquir.
Los dientes superiores crujieron con los de la litera de abajo.
Tengo ganas de orinar. No pienso levantarme.
Sonó la maldita alarma del salón. Me crispa que papá no la escuche. Los agudos.
Frío. Imagino la habitación azul. La veo negra.
¿Habré conectado bien el despertador?
 

lunes, 18 de enero de 2016

Documentales con Gracia


La directora Gracia Querejeta
es la primera invitada
del ciclo Nexos 2016
en la Ciudad de la Cultura




   “Mi padre no decía documental sino película documental sino se ponía negro”.  La directora insiste en que no es un simple género.  Los compartimentos ya no son estancos.  Así,  pueden ser de género social, de pajaritos… O híbridos. Algunos intentan instruirnos y aleccionarnos.

   “No soy historiadora del cine como Garci” pero el cine nace como documental: llegada de un tren, salida de los obreros de una fábrica…La hija de productor y figurinista recuerda que Georges Méliés fue el que se percató de que se podían contar historias. Y así nace la ciencia ficción.

   En el cine, y en el arte en general, la objetividad no existe. Ni siquiera en los documentales de tragedias. Sino solo sería un reportaje televisivo que tiene el propósito de tratar la realidad. 

   Un buen documental debe tener algo de ficción, así adquiere una mirada específica. “Me pueden contar las verdades del Barquero pero además de didáctico ha de ser divertido”

   Los falsos documentales usan las técnicas del documental pero son como las pelis de ficción. El de Jordi Évole es un espectáculo televisivo. “Lo hicieron bien porque hubo gente que se lo creyó”.

 
   Muestra admiración por Víctor Erice. “Es un sabio,un personaje de mi infancia”.Aparece y desaparece como el Guadiana porque le da muchas vueltas a las cosas.Le encanta El Sol del membrillo.“A la niña de El Sur no le cabía el traje de la Primera Comunión a base de comer bocatas”.
 
 
   Entre sus predilectos está el de Jean Renoir sobre el nazismo.En Nanuk el esquimal salen tantos niños de una barca que “parece que hay truco y nos hacen la cuatro cuarenta”. Searching for a Sugar Man es un documental de investigación.Tiene algo de musical y social. Pero ¿Es verdad?
 
   Hay los que pretenden demostrar algo como los de Michael Moore que armó la revolución con Bowling for Columbine, donde se acerca al realismo social, la delincuencia, la pobreza…
 

 
 
   “No os perdáis El Desencanto”. Acabas pensando si es real o está manipulado.Antes las cosas se hacían con más calma. Hoy las productoras con dinero no te permiten hacer eso.“Conocí a la familia y me daban un miedo que me cagaba”. Hacían bromas macabras.“A mi padre le sacaron una pistola.La madre, Felicidad,tenía mirada de hielo”,pero nunca se desmoronaba;asumía el estado psicológico de sus hijos.“Michi Panero,que iba siempre encorvado,murió muy joven”.


   Ella misma también se puso manos a la obra. Montó un documental sobre la Roja donde aparece Iribar.No consiguió contactar con las estrellas de la selección pues“es casi imposible llegar a ellos”. Pero la forofa de la Real no logró mucho eco “como hicimos el ridículo en el Mundial”.

viernes, 15 de enero de 2016

Valle Inclán nas trincheiras



*Conferencia de Margarita Santos Zas
en Los Lunes del Ateneo de Santiago

A filóloga visitou os lugares de
destrución na primavera de 2014

*Versión reducida do artigo
publicada onte en El Faro de Vigo



   O día 5 cumpríronse oitenta anos do pasamento de Valle Inclán. En outubro fará un século e medio do seu nacemento.Por se fora pouco A Lámpara Maravillosa fai unha centuria. É unha novela que cultiva a cábala e a linguaxe exotérica e ocultista. Parece que tiña lido a Helena Blavatsky.

   Tamén hai cen anos da misiva do goberno francés que lle pide que fose correspondente na Gran Guerra.No seu pasaporte leíase “barba moi longa, ollos garzos,fáltalle o brazo esquerdo”.

   Valle tomara partido polos aliados desde 1915 tanto en privado como en público. Asinou o Manifesto en favor dos aliados que redactara Ramón Pérez de Ayala. Tamén figuraban outros pensadores como Pérez Galdós, Maeztu, Antonio Machado, Azorín, Manuel Azaña.

   Viaxa a París o 27 de abril de 1916. Non regresa ata dous meses máis tarde. Chegou a estación de Orsay e hospedouse na casa de Jacques Chaumié. A prensa gala prestaoulle moita atención pois xa era coñecido por ser traducido ó francés. Na capital visitou a Rodin e ó pintor Ignacio Zuloaga que tiña un estudo en París e era moi ben considerado polo escultor.Participou tamén na homenaxe que A Sorbona lle fixo a Rubén Darío que acababa de morrer.  O 2 de maio visita as fábricas de munición onde xa se incorporaban as mulleres ó traballo. O 4 escoitou a historia duns cadáveres alemáns que aboiaban no mar e chegaban á ribeira coa marea.

   Apareceu un caderno privado de notas de puño e letra do escritor.Dun formato dos que eran comúns nas vangardas. Escrito a pluma salvo seis páxinas a lapis. Con múltiples correccións e anotacións.  Emprega frases curtas, sobrias e lacónicas. Moitas veces ideas desposeídas de emoción. Nunha nota di “Soy de Pétain”. Ao ser maneto precisaba un apoio estable polo que seguro que escribía de noite ó chegar ós aloxamentos. Empeza de xeito vertical e cara atrás, logo segue na orde normal. Deixou dúas follas en branco no medio para que non converxan.

   A Casa da Prensa era a que organizaba as visitas dos xornalistas. O 5 de maio foi a fronte de guerra por primeira vez. Desde entón só facía viaxes intermitentes a París.Diríxese ás cercanías de Belfort. Acompáñano Chaumié, Pierre Lalo e outro oficial francés.Van bordeando os Vosgos.  Estaban na longa fase de trincheiras ou posición na que apenas había cambios. Os avións deixan de actuar para recoñecelo terreo para convertirse nunha arma letal. Voan globos e cepelíns. Tamén serán determinantes os lanzachamas e os primeiros tanques e bombas químicas.

   O 6 de maio saen ás cinco da mañá para Alsacia. Visitan lugares como Lure ou Thann. Tamén o pobo en ruínas de Metzeral.  “Diviso la plana verde de Alsacia. Ahora está calva como si hubiese pasado el hacha de un leñador”. Queda impresionado polas angostas trincheiras.“Fosas embarradas cubiertas de ramaje. Veinte pasos más lejos comienzan las alambradas. Están llenas del olor de los muertos. Frío y pavoroso”.  As dos alemáns eran máis inexpugnables pois eran de formigón armado. Destrúen Reims, cídade símbolo para os franceses. A catedral desfeita. “Las gárgolas rotas. Vidrieras no queda ninguna”.


   Valle asociaba os franceses coa civilización e ós alemáns coa barbarie. Así, tenta mostrar a vida. “Los niños vuelven a las escolas. Todos se aplican en sus tareas con normalidad.”
 
 
   Do 18 ó 21 de maio visita Salon.”Me despierta una detonación. Es la una de la mañana”. Pérez de Ayala constatou algo semellante na fronte de Italia. A maioría dos pilotos eran mozos de non máis de vintetrés anos cun status especial que non duraban máis dun ano. Quedou aflixido ó contemplar os seus cadáveres “Cuerpos desechos de dos aviadores. Las ropas chamuscadas. Se les cava allí mismo la sepultura.”  O 19 déixanlle voar sobre as trincheiras alemanas nun avión militar. Unha visión astral. Sinte o vento na cara. Medo non transmite.

   Todas esas vivencias publicáronse por entregas en El Imparcial. Ó regreso a España saiu La Media Noche.Non fai una reproducción ideal do que viviu senón unha abstracción.Algunha das recreacións refírese a Arrás ou ó Mar do Norte onde sabemos que non estivo;aí basaríase no que lle contaron.O libro é como un mosaico de pequenas teselas que abarca só doce horas.    

domingo, 10 de enero de 2016

Jesús Miguel de Toro Santos



*Suso de Toro celebra o seu sesenta aniversario



   “Nacín un dez de xaneiro do 56 como Muñoz Molina”. Ó principio lles fixo gracia a ambos e logo xurdiron as diferenzas. De cativo lle impactou o crime do zapateiro da Rúa Nova.

   “O meu folklore familiar era froito do desarraigo. Tiña vocación de éxito”.Fillo de emigrantes. O pai veu dunha aldea de Zamora. Un home de dereitas que traballara para o exército. “A linguaxe  na casa era cuartelaría. Eramos todos homes”.A nai criou seis fillos. Era moi protectora;“preocupada porque non lle saira un fillo mariquita”. Os irmáns son médicos. “Cultivan a brutalidade”.

   “Crieime nas tabernas. Flotando entre moita xente distinta con historias fragmentadas”. Puro guión. Pois a traxedia non xermola nun mundo urbano contemporáneo. Soe darse no rural, nunha comunidade onde a xente se coñece. Nas obras clásicas o coro é o que di “xa se vía vir”. Se ocorre unha desgracia nun piso de moitos andares o morto é anónimo. Está desarraigado.

   Tiña boa puntería como cazador. O seu mentor fíxolle un rito iniciático untándolle a cara de sangue. “Cazadores e troiteiros pensan todo o ano no obxectivo aínda que non sexa tempada”.

   “Fun sindicalista, estiven en piquetes, toda a miña vida foi épica”. Por escribir en galego exixíanlle compromiso. “Eu non soporto o rollo pijo del telón de grelos e o de levar boina”.

   Aínda que nunca a estudiou, sempre lle prestou a música. A hortera. Creedence Clearwater Revival por exemplo. Tivo un grupo de música nos oitenta. Suso y los Multiusos.

   “O meu avó cando ía pola aldea collía todo do chan”. Quizais aquel aramio logo lle serviría para arranxar algo. Así somos os escritores. Non debemos tirar nada.  Pero “chega o momento en que te falta o rigor e a enerxía física para facer obras que fixeches hai quince o vinte anos”.

   Recurrimos á humildade como escudo. “Todos buscamos a protección ante as envexas dos demais e ante o mal de ollo”.“Se son listo para que o vou a disimular. Antes non era así pero cheguei a unha idade na que me da igual”. “Un faise repugnante cos anos. Pásanos a todos.”


   “Cando me seco coa toalla non me acaricio. Me golpeo. ¿Por qué o fago así?”.“Caeme o pelo.  Xa non mexo coma antes; antes o facía contra a parede e salpicábame. Agora vou a saltar dun penedo e miro ben o que hai abaixo. Pero estou máis reconciliado coa miña vida”.